Атмосфералық ауаның сапасы
Біз жабдықты жаңғырту, экологиялық таза технологияларды енгізу, өндірістік процестердің тиімділігін арттыру және шығарынды көздерін бақылауды күшейту есебінен атмосфералық ауаға әсерді кезең-кезеңмен азайтып жатырмыз.
Азот тотықтарының шығарындылары 1,2%-ға өсіп, 101,7 мың тоннаны құрады, күкірт диоксидінің шығарындылары 0,9%-ға, 225,7 мың тоннаға дейін төмендеді. Бұл динамика, оның ішінде, газ тазарту қондырғыларының тиімді жұмысымен байланысты.
Бір мезгілде қатты бөлшектердің шығарындылары 5,8%-ға, 56,7 мың тоннаға дейін өсті, бұл көмірді тұтынудың өсуімен және шаң ұстау жүйелеріне жүктеменің ұлғаюымен байланысты.
Шығарындылардың негізгі көлемі бұрынғыдай энергетика секторында қалыптасады, оның үлесі 2025 жылы жиынтық көрсеткіштің 70%-ынан асты. Екінші орында негізінен көмірсутектерді өндіру және өңдеумен байланысты шығарындылар бар, үлесі 28% мұнай-газ секторы тұр.
Шығарындыларды азайту үшін біз шаң-газ тазарту жабдығын қайта құрып, жөндеп жатырмыз, жекелеген нысандарды табиғи газға аударамыз және өндірістік инфрақұрылымды жаңартамыз. Электр энергетикасында төмен эмиссиялық оттықтарды, селективті каталитикалық бейтараптандыру жүйелерін, электростатикалық және жең сүзгілерді, сондай-ақ түтін газдарын күкіртсіздендіру қондырғыларын қоса алғанда, төмен шығарынды деңгейі бар технологиялық шешімдер енгізілуде.
Экологиялық жағдайдың ашықтығы мен бақылауын қамтамасыз ету үшін біз эмиссияларды мониторингтеудің автоматтандырылған жүйелерін енгіземіз және санитарлық-қорғаныс аймақтарының шекараларында және шығарынды көздерін орналастыру орындарында атмосфералық ауа сапасын тұрақты зертханалық бақылауды жүргіземіз. Бұл ауытқуларды оперативті анықтауға, қабылданатын шаралардың тиімділігін бағалауға және белгіленген нормативтердің сақталуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Атмосфераға ластаушы заттардың шығарындылары көлемі, мың т31
| Көрсеткіш | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|
| Азот тотықтары (NOХ) | 102,0 | 100,5 | 101,7 |
| Күкірт диоксиді (SOX) | 233,9 | 227,7 | 225,7 |
| Ұшпа органикалық қосылыстар (ҰОҚ) | 0,7 | 0,6 | 4,7 |
| Көміртек оксиді (СО) | 40,9 | 39,7 | 35,7 |
| Қатты бөлшектер (РМ) | 53,0 | 53,7 | 56,7 |
| Өзгелер | 69,3 | 65,9 | 60,3 |
| Барлығы | 499,8 | 488,1 | 484,9 |
-
Атмосфераға ластаушы заттар шығарындыларының коэффициенттері мен шығарындылар көлемін есептеу мемлекеттік органдар бекіткен әдістемелерге сәйкес жүзеге асырылады:
• Мұнай өңдеу және мұнай-химия өнеркәсібі кәсіпорындары үшін атмосфераға зиянды заттардың жалпы шығарындыларын есептеу әдістемесі;
• Жылу электр станциялары мен қазандықтар үшін атмосфераға ластаушы заттардың шығарындыларын анықтау әдістемесі;
• Газды тасымалдау және сақтау объектілерінде атмосфераға ластаушы заттардың шығарындыларын есептеу әдістемесі;
• 4-санаттағы объектілерден атмосфераға ластаушы заттардың шығарындыларын есептеу әдістемесі;
• Ұйымдастырылмаған көздерден шығатын шығарындылар нормативтерін есептеу әдістемесі;
• Кәсіпорын шығарындыларынан атмосфералық ауадағы зиянды заттардың концентрациясын есептеу әдістемесі;
• Қоршаған ортаға шығарындылар нормативтерін анықтау әдістемесі және т.б.