Әлеуметтік өзара ықпалдастық және коммуникациялар орталығы
Әлеуметтік-еңбек қатынастарын тиімді реттеу және әлеуметтік әріптестікті нығайту үшін Қор компаниялары тобында әлеуметтік өзара әрекеттесу және коммуникациялар орталығы жұмыс істейді.
ӘӨКО мақсаты - әлеуметтік-еңбек жанжалдарының алдын алу, әлеуметтік, санитарлық-эпидемиологиялық және психологиялық салауаттылықты қолдау, өндірістік қызметкердің корпоративтік сәйкестігін нығайту және әлеуметтік-еңбек қатынастары мен коммуникацияларды тиімді басқарудың озық тәжірибелерін әзірлеу және енгізу арқылы наразылық сезімдерін анықтау.
«Самұрық‑Қазына» АҚ компаниялар тобында әлеуметтік саясат саласындағы бірыңғай стратегияны қалыптастыру мақсатында әлеуметтік саясат саласындағы Корпоративтік стандарт әзірленіп, енгізілді. Құжат компаниялардың әлеуметтік тұрақтылығын арттыруға, әлеуметтік, құқықтық және беделдік тәуекелдерді азайту бойынша проактивті тәсілді енгізуге, лайықты еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге, сондай‑ақ әлеуметтік‑еңбек саласын басқарудың бірыңғай тәсілдерін, стандарттары мен метрикаларын қалыптастыруға және әлеуметтік бағыттағы ішкі сараптаманы дамытуға бағытталған.
«Samruk Research Services» зерттеуі
2013 жылдан бастап ӘӨКО Samruk Research Services (SRS) әлеуметтік тұрақтылығына кешенді зерттеу жүргізіп келеді. Сауалнама «Самұрық-Қазына» холдингінің құрамына кіретін барлық компанияларда жүргізіледі.
Зерттеу барлық портфельдік компанияларда тұрақты негізде жүргізіліп, әлеуметтік-еңбек қатынастарына жүйелі диагностика жүргізуді қамтамасыз етеді. SRS индексі тәуекелдерді ерте анықтау жүйесінің функциясын атқарып, ықтимал проблемаларды бастапқы кезеңде айқындауға және уақтылы алдын алу шараларын қабылдауға мүмкіндік береді.
2025 жылғы жүргізілген зерттеу нәтижелері бойынша әлеуметтік тұрақтылық индексі (SRS) 75%-ды құрап, бұл 2024 жылғы деңгейден 3 пайыздық тармаққа жоғары. Зерттеуге 77 мыңнан астам респондент қатысып, Қордың 10 портфельдік компаниясы мен 89 еншілес әрі тәуелді ұйымдары қамтылды.
әлеуметтік тұрақтылық индексі (SRS) 75%
Сауалнама жылына екі рет жүргізіліп, көрсеткіштер динамикасын бақылауға және өзгерістерге жедел әрекет етуге мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері компаниялардың басқарушылық тәжірибесіне интеграцияланған және тәуекел аймақтарын анықтау, шешімдерді басымдық бойынша айқындау және түзету іс-шараларын әзірлеу үшін пайдаланылады.
2025 жылы талдамалық құралдар мен есептілікті автоматтандыру кеңейтілді. Бұл 140-тан астам талдамалық және шамамен 3 000 автоматтандырылған есепті дайындауға мүмкіндік беріп, басқарушылық шешімдердің сапасын арттырды.
Әлеуметтік тұрақтылықты бақылау орталығы
Әлеуметтік тұрақтылық мониторингі орталығы еңбек ұжымдарындағы әлеуметтік шиеленістің туындауының алғышарттары мен фактілері туралы жедел ақпаратты тәулік бойы бес байланыс арнасы арқылы (электрондық пошта, телефон, WhatsApp мессенджері, веб-сайт және QR-код) жинау мен талдауды жүзеге асырады.
2025 жылы портфельдік компанияларда 1 748 өтініш тіркелді, олардың 249-ы әлеуметтік-еңбек қатынастарына қатысты болды. Барлық өтініштер өңделді; жағдайлардың 2,4%-ында фактілер расталып, тиісті шаралар қабылданды.
Ашықтықты арттыру мақсатында қызметкерлерге өтініштерді қарау сапасын бағалауға мүмкіндік беретін кері байланыс жүйесі енгізілді. Әлеуметтік тұрақтылықтың интерактивті картасы және дағдарыстық жағдайларда іс-шараларды үйлестіруге арналған жедел штаб жұмыс істейді.
ӘТМО сонымен қатар Омбудсмен кеңесінің қызметін бақылайды және озық тәжірибелермен алмасу үшін жыл сайынғы форум ұйымдастырады.
2026 жылы әлеуметтік тұрақтылықты мониторингтеу, талдау және болжау тиімділігін арттыру үшін жасанды интеллект құралдарын енгізу жоспарлануда.
Әлеуметтік өлшеу
2025 жылдан бастап Қор компаниялар тобында еңбек жағдайларын бағалауға, әлеуметтік тәуекелдерді басқаруға және адам құқықтарының ықтимал бұзылуының алдын алуға бағытталған «Әлеуметтік өлшеу» құралы енгізілді.
Жоба шеңберінде республиканың 17 облысы мен республикалық маңызы бар үш қалада орналасқан 10 портфельдік компанияның 106 ұйымы қамтылды. Еңбек жағдайларына, еңбекті қорғау талаптарының сақталуына және қызметкерлердің әлеуметтік қанағаттану деңгейіне кешенді талдау жүргізіліп, оның ішінде далалық тексерулер мен 318 фокус-топ өткізілді.
Жоба әлеуметтік тәуекелдерді басқару құралы ретінде өзінің тиімділігін дәлелдеп, компанияларға жақсартудың басым бағыттарын айқындауға, ал қызметкерлерге кері байланыстың қосымша арнасын алуға мүмкіндік берді.
2026 жылы әлеуметтік өлшеу бойынша жұмыс әдіснаманы және құралдарды одан әрі жетілдіру арқылы жалғастырылатын болады.
Жастар саясаты
Қор компаниялар тобында шамамен 80 мың жас маман еңбек етеді, бұл елеулі кадрлық әлеуетті құрайды. Олардың қатысуын арттыру және құзыреттіліктерін дамыту үшін жастар саясаты бойынша бірқатар бастамалар жүзеге асырылуда.
Жас мамандардың құзыреттер орталығы құрылып, жыл сайынғы Жас мамандар форумы көшбасшыларды айқындау және корпоративтік бастамаларды дамыту үшін алаң ретінде қызмет етеді.
Негізгі даму құралы - басқару және көшбасшылық дағдыларын дамытуға бағытталған «Жеті қадам» бағдарламасы. 2025 жылы бағдарлама «7 Qadam Master» және «7 Qadam PRO» жаңа модульдерімен кеңейтілді. Қатысушылар AtomSkills және «Хайтек‑2025» халықаралық чемпионаттарында 15 жүлделі орын иеленіп, жоғары нәтижелер көрсетті.
Көлденең өзара іс-қимылды дамыту «Birgemiz Expedition» бағдарламасы арқылы қамтамасыз етіледі, ол 2025 жылы елдің 19 өңірінен 10 мыңнан астам қатысушыны қамтыды.
Жастардың белсенді қатысуы корпоративтік әлеуметтік жауапкершілікті дамытуға ықпал етеді: 2025 жылы 70 қайырымдылық акциясы ұйымдастырылып, 527 спорттық іс-шара өткізілді.
Таза Қазақстан
«Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бастамасының аясында Қордың компаниялар тобы қоршаған орта туралы хабардарлықты арттыруға, қоршаған ортаға теріс әсерді азайтуға және жұмыс істейтін аумақтарды жақсартуға бағытталған бірқатар жүйелі шараларды жүзеге асыруда.
Кәсіпорындар аумақтарында және қоғамдық кеңістіктерде жаппай экологиялық акциялар мен сенбіліктер ұйымдастырылады. 2025 жылы 1 600-ден астам сенбілік өткізіліп, қызметкерлер мен жергілікті қауымдастықтардың экологиялық санасын арттыруға бағытталған 200-ден астам эко-ағартушылық тренингтер мен семинарлар өткізілді. Есепті жылы бастама шеңберінде өндірістік объектілер аумақтарында және іргелес өңірлерде 1,3 млн-нан астам ағаш отырғызылды.
Соңғы екі жыл ішінде еліміз бойынша жалпы 5,8 млн ағаш отырғызылды. Көгалдандыру және қоршаған ортаны жақсарту бойынша жұмыстар жүйелі негізде жалғасатын болады.
Қалдықтарды бөлек жинау жүйесі белсенді түрде енгізілуде. Макулатураны, пластикті және пайдаланылған батареяларды жинау бойынша корпоративтік және қоғамдық акциялар өткізілді.
2026 жылға арналған жоспарлар
- «Samruk Research Services» әлеуметтік тұрақтылықты жыл сайынғы зерттеуді жүргізу, кейін портфельдік компанияларда әлеуметтік тұрақтылық деңгейін арттыру бойынша талдау жасап, ұсынымдар әзірлеу;
- Әлеуметтік тұрақтылықты үздіксіз бақылау;
- Шағымдар мен өтініштерді қабылдау және қарау процесін автоматтандыру үшін ЖИ-агенттерді енгізу;
- Әлеуметтік және тұрмыстық жағдайларды анықтау үшін топтың өндірістік нысандарында әлеуметтік өлшемдер жүргізу;
- Адам құқықтарын қорғау бойынша алдын алу шараларын, соның ішінде адам құқықтарын тиісті тексеру тетіктерін біріктіруді жүзеге асыру;
- «Таза Қазақстан» республикалық бағдарламасы шеңберінде Қордың барлық портфельдік компанияларын тарта отырып, Қазақстанда көгалдандыру жұмыстарын жалғастыру, 1 млн көшет отырғызу жоспарлануда.
